Η φωτιά λένε, στο πρώτο λεπτό για να σβήσει χρειάζεται ένα ποτήρι νερό, στο δεύτερο έναν κουβά και στον τρίτο έναν τόνο νερό. Ωστόσο υπάρχει κάτι που μπορούμε να κάνουμε ώστε να προστατεύσουμε τον εαυτό μας και το σπίτι ή τον εργασιακό χώρο όταν πλησιάζει η φωτιά προς το μέρος μας;

 Η πρώτη κίνηση που πρέπει να κάνετε είναι να καλέσετε την Πυροσβεστική και να αναφέρετε κρατώντας την ψυχραιμία σας, με καθαρή φωνή το μέρος που βρίσκεστε. Μερικά πράγματα τα οποία θα πρέπει να αποφύγετε είναι να κρυφτείτε σε κάποιο ντουλάπι/ κάτω από το γραφείο, να χρησιμοποιήσετε τον ανελκυστήρα ή αν έχετε φύγει από το κτίριο να γυρίσετε πίσω. Ακόμα αν προσπαθήσετε να σβήσετε την φωτιά στοχεύστε στην βάση της ώστε να είναι όσο το δυνατόν αποτελεσματικότερη η κατάσβεση.

 Ακόμα είναι πολύ σημαντικό να ακολουθήσετε μερικές οδηγίες ώστε να παραμείνετε ασφαλείς εσείς και οι γύρω σας. Αρχικά βάζετε ένα βρεγμένο πανί στο στόμα και την μύτη σας, αν υπάρχει πολύ καπνός αποφεύγετε να τον αναπνεύσετε για αυτό το λόγο κατά την έξοδο σας από το κτίριο σέρνεστε στο πάτωμα ή κρατάτε το κεφάλι σας χαμηλά στο πάτωμα ( 30-60cm από το πάτωμα). Επιπλέον φεύγοντας από το κτίριο κλείνετε τις πόρτες πίσω ( εφόσον δεν υπάρχει κάποιος πίσω σας) σας ώστε να σταματήσετε την εξάπλωση της φωτιάς και του καπνού, μην πάρετε περιττά αντικείμενα μαζί σας, παρά μόνο τα απολύτως απαραίτητα όπως μπουκάλι νερό και βρεγμένα ρούχα. Για να ανοίξετε μια πόρτα, ελέγχετε την θερμοκρασίας της πόρτας βάζοντας την παλάμη σας ψηλά, αν καίει σημαίνει ότι υπάρχει φωτιά στο δωμάτιο οπότε αποφεύγετε να ανοίξετε την πόρτα, αν δεν καίει ανοίγετε την πόρτα προσεκτικά  ενώ κάθεστε το πλάι. Επιπροσθέτως αν πάρουν φωτιά τα ρούχα μας, σταματάμε, πέφτουμε στο έδαφος και κυλιόμαστε (stop, drop, roll), δεν τρέχουμε διότι η φωτιά μπορεί να αναζωπυρωθεί.

 Όσον αφορά το ‘τρίγωνο πυρκαγιάς’ αποτελείται από καύσιμη ύλη συν οξυγόνο συν θερμότητα τα οποία προκαλούν εν τέλει την πυρκαγιά. Αν αφαιρέσετε ένα μόνο στοιχείο από αυτό το τρίγωνο, όχι μόνο θα σβήσετε την πυρκαγιά αλλά και θα προλάβετε οποιαδήποτε άλλη. Έτσι σε περίπτωση φωτιάς προσπαθήστε να εξαλείψετε την καύσιμη ύλη, όπως οι πυροσβέστες δημιουργούν αντιπυρικές ζώνες έτσι και εσείς μπορείτε απλά να βγάλετε τις συσκευές από την πρίζα ή να κλείσετε την παροχή του φυσικού αερίου. Σε ότι αφορά το οξυγόνο η φωτιά όταν ‘αναπνέει’,  εξαπλώνεται, έτσι για να ανακόψετε την πορεία της φωτιάς χρησιμοποιήστε μια αντιπυρική κουβέρτα ή αν είστε σε εξωτερικό χώρο ρίξτε μια φτυαριά χώμα. Τέλος μεγάλη σημασία πρέπει να δίνετε στην πηγή θερμότητας η οποία μπορεί να είναι μια θερμάστρα ή μια υπερφορτωμένη πρίζα , αν δείτε καπνό ο κίνδυνος αυτανάφλεξης είναι πολύ πιθανός.

 Όπως η πρόληψη είναι η καλύτερη θεραπεία, έτσι και για την αποφυγή μιας φωτιάς θα πρέπει να παίρνετε τα κατάλληλα μέτρα, για αυτό τον λόγο όταν αποχωρείτε από το σπίτι ή τον εργασιακό χώρο φροντίζετε να κλείνετε τα φώτα και τις ηλεκτρικές συσκευές  χωρίς φυσικά να αγγίζετε το φις με γυμνά χέρια ενώ δεν πρέπει υπερφορτώνετε τα πολύμπριζα καθώς επίσης η καλύτερη λύση είναι η αγορά πολύμπριζων που έχουν διακόπτη on/off.  Επιπλέον δεν επιδιορθώνετε μόνοι σας τις συσκευές, δεν αδειάζετε τα σταχτοδοχεία στο καλάθι των αχρήστων ενώ φροντίζετε να γνωρίζετε το σχέδιο εκκένωσης του κτιρίου.

Ποιόν πυροσβεστήρα όμως πρέπει να διαλέξετε και με βάση ποια κριτήρια;

 Συνήθως η επιλογή γίνεται με βάση τον τύπο της πυρκαγιάς. Υπάρχουν τέσσερις διαφορετικοί τύποι φωτιάς αναλόγως την καύσιμη ύλη.

 -Η κατηγορία Α αφορά τα συνήθη φλεγόμενα υλικά όπως το ξύλο, το πλαστικό, χαρτιά, υφάσματα και άλλα υλικά. Αυτού του είδους η φωτιά σβήνετε με νερό και πυροσβεστήρες ξηράς σκόνης ή αφρού.

 - Η κατηγορία Β αφορά εύφλεκτα υλικά όπως λιπαντικά, πετρελαιοειδή ή διαλύτες. Αυτού του είδους η φωτιά σβήνετε με πυροσβεστήρες ξηράς σκόνης, διοξειδίου του άνθρακα , αφρού ή χρησιμοποιώντας άμμο/χώμα.

 -Η κατηγορία Γ αφορά αέρια καύσιμα όπως υγραέριο, ασετιλίνη, προπάνιο μεθάνιο κ.α. Αυτού του είδους η φωτιά σβήνετε με πυροσβεστήρες ξηράς σκόνης ή διοξειδίου του άνθρακα.

 - Η κατηγορία Δ αφορά μέταλλα όπως κάλιο, νάτριο, μαγνήσιο κ.α. Αυτού του είδους η φωτιά σβήνετε με πυροσβεστήρες ξηράς σκόνης.

Αναλυτικά οι πυροσβεστήρες δρουν ως εξής:

 Οι πυροσβεστήρες ξηρής σκόνης αποτρέπουν με χημικό τρόπο την ανάφλεξη, δρουν ως επιβραδυντικά πυρκαγιάς συμπερασματικά είναι γενικής χρήσης. Η ξηρή σκόνη δεν είναι αποτελεσματική μόνο στις πυρκαγιές κατηγορίας A και B αλλά είναι χρήσιμη επίσης στην αντιμετώπιση πυρκαγιών κατηγορίας Γ. Εύλογα, αυτός ο πυροσβεστήρας πολλαπλών εφαρμογών αποτελεί εξαιρετική προστασία για το σπίτι και το γραφείο.

 Οι πυροσβεστήρες διοξειδίου του άνθρακα μπορούν να χρησιμοποιούνται σε όλες τις πυρκαγιές εκτός από τις πυρκαγιές αερίων. Λειτουργούν με βάση την αρχή ότι το διοξείδιο του άνθρακα εκτοπίζει το οξυγόνο. Έτσι  το συμπιεσμένο διοξείδιο του άνθρακα (CO2) βγαίνει με θερμοκρασία -80°C και πολύ γρήγορα εξατμίζεται ,πριν εξατμιστεί όμως η χημική αντίδραση του οξυγόνου με το παγωμένο διοξείδιο του άνθρακα έχει διαλύσει τα μόρια οξυγόνου. Αλλά όπως είδαμε και νωρίτερα, αν η εύφλεκτη ύλη διατηρήσει τη θερμότητά της, είναι δυνατόν να συμβεί αυτανάφλεξη. Συνεπώς ένα ευάερο, ανοιχτό περιβάλλον περιορίζει την αποτελεσματικότητά του. Εντούτοις, επειδή δεν λερώνει το χώρο, είναι ο πυροσβεστήρας που χρησιμοποιείται κατά προτίμηση σε ευαίσθητα μηχανήματα και σε ηλεκτρονικό εξοπλισμό.  Τέλος σε κλειστούς χώρους, όμως, το διοξείδιο του άνθρακα μπορεί να προκαλέσει ασφυξία, γι’ αυτό αν τον χρησιμοποιήσετε σε τέτοιο περιβάλλον, όταν σβήσει η φωτιά, αποχωρίστε και κλείστε την πόρτα πίσω σας.

 Οι πυροσβεστήρες χημικών υγρών ( Wet Chemical) περιέχουν ένα πεπιεσμένο διάλυμα αλκαλικών αλάτων σε νερό και είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικοί σε λίπη και μαγειρικά λάδια αλλά όχι σε παράγωγα του πετρελαίου.

 Ένα ακόμα μέσο πυρόσβεσης και προστασίας είναι η αντιπυρική κουβέρτα, η οποία  είναι ένα εύχρηστο ‘όπλο’ εναντίον της φωτιάς και είναι ιδανική για μικρές, περιορισμένες φωτιές όπως αυτή που μπορεί να εκδηλωθεί σε ένα μάτι κουζίνας ή σε ένα μικρό χαλάκι. Απλά πάρτε την κουβέρτα απλώστε την μπροστά σας για να προστατευτείτε από τις φλόγες και τοποθετήστε την πάνω στη φωτιά.

 Ένα ακόμα μέσο πρόληψης της φωτιάς είναι η εγκατάσταση ανιχνευτών καπνού. Αρκετές φορές μια φωτιά ξεκινά από μια μικρή εστία δίχως να το αντιληφθούμε. Έτσι ο ανιχνευτής καπνού αναλαμβάνει τον ρόλο του ‘φρουρού’ αφού μόλις εντοπίσει καπνό ξεκινά να χτυπά ο συναγερμός. Επιπλέον τα μοντέλα που κυκλοφορούν στην αγορά, μπορούν να συνδεθούν με dialer που περιέχει κάποιο σύστημα συναγερμού, έτσι ώστε να γίνεται κλήση στο κινητό μας ή να μας έρχεται μήνυμα όταν συμβεί κάτι. Οι φωτοηλεκτρικοί ανιχνευτές καπνού προτιμώνται από τα περισσότερα σπίτια και από την πλειοψηφία των επιχειρήσεων. Το πλεονέκτημα αυτού του ανιχνευτή είναι ότι ο φωτοηλεκτρικός αισθητήρας ανταποκρίνεται ταχύτερα στην ανίχνευση μιας φωτιάς αποτρέποντας τυχόν τραυματισμούς ή θανάτους. Τέλος ο συγκεκριμένος τύπος εμφανίζει και πολύ λιγότερους ψευδείς συναγερμούς σε καπνό που οφείλεται στο μαγείρεμα ή στο κάπνισμα.

 Επιπροσθέτως η αντιπυρική μπαλακλάβα κατασκευάζεται από βραδύκαυστο ύφασμα αποτελώντας ένα από τα καίρια αξεσουάρ  προστασίας τα οποία πρέπει να υπάρχουν στο γραφείο ή στο σπίτι σε περίπτωση φωτιάς. Η αντιπυρική μπαλακλάβα προστατεύει από θερμικά φορτία, φλόγες καθώς και από τον ηλεκτρισμό.

 Ακόμα ωφέλιμο θα ήταν να έχετε στο γραφείο μερικές μάσκες αναπνοής  ή προσωπίδες ώστε σε περίπτωση κατάσβεσης μιας φωτιάς ή σε περίπτωση εκκένωσης του κτιρίου να προστατευτείτε από τα εκλυόμενα αέρια ώστε να εξασφαλιστεί η ακεραιότητα όλων των παρευρισκομένων. Τέλος φροντίστε μαζί με τις μάσκες να έχετε πάντα και τα απαραίτητα φίλτρα τους ώστε να είστε 100% προστατευμένοι σε περίπτωση φωτιάς.

 Επιπλέον απαραίτητο κρίνεται στον εργασιακό χώρο να υπάρχει και ένα άρτια εξοπλισμένο φαρμακείο με κάποια είδη πρώτης ανάγκης όπως επιδέσμους, αντισηπτικά, οινόπνευμα κ.α. Η βέλτιστη λύση θα ήταν το φαρμακείο να είναι φορητό ώστε σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης όπως η φωτιά να μπορείτε να το πάρετε όπου χρειαστεί.

 Εν κατακλείδι εκτός από ένα άρτια οργανωμένο γραφείο ή σπίτι με εξειδικευμένα μέσα πυρόσβεσης η ψυχραιμία και το καθαρό μυαλό  αποτελούν τους καλύτερους σύμμαχους σας για την έγκαιρη αντιμετώπιση της  φωτιάς.